Hugo Chavez – ngọn cờ cánh tả ở Mỹ Latinh

Những năm đầu thế kỷ 21 đánh dấu một thời kỳ phát triển mạnh mẽ của lực lượng cánh tả ở Mỹ Latinh. Nổi bật trong rất nhiều gương mặt của phong trào sôi nổi đó chính là Tổng thống Venezuela – quốc gia xuất khẩu dầu mỏ lớn thứ 5 thế giới – Hugo Chavez.

Tổng thống Venezuela Hugo Chavez.

“Chính trị gia” trẻ tuổi và cuộc đảo chính năm 1992Ngay khi còn là một sinh viên ngành khoa học chính trị trường Đại học Simón Bolívar ở thủ đô Caracas, Chavez đã cùng một số bạn bè phát triển một học thuyết dân tộc cánh tả nhiệt thành mà họ gọi là “Chủ nghĩa Bolivar”. Học thuyết của họ lấy cảm hứng từ tư tưởng của nhà cách mạng Venezuela nổi tiếng ở thế kỷ 19 – Simón Bolívar – thầy giáo của nhiều lãnh đạo theo khuynh hướng xã hội và cộng sản.

Chủ nghĩa Bolivar là một học thuyết chính trị phổ biến tại nhiều nước Nam Mỹ, được lấy theo tên Simón Bolívar, một vị tướng người Venezuela thế kỷ 19. Ông ủng hộ mậu dịch tự do và quyền con người. Nội dung chính của “Chủ nghĩa Bolivar” là hướng tới sự thống nhất của khu vực Mỹ Latinh.

Học xong, Chavez tham gia phục vụ trong quân đội ở Barinas. Nghiệp lính của ông kéo dài 17 năm và ông từng giữ đến hàm đại tá. Bên cạnh đó, Chavez còn tham gia giảng dạy ở Học viện quân sự Venezuela. Đây cũng chính là nơi ghi nhận phong cách giảng bài sôi nổi và tư tưởng cấp tiến hiếm có ở ông.Chavez còn là một trong những người sáng lập Phong trào cách mạng chủ nghĩa Bolivar 200 (viết tắt là MBR-200).

Cuộc đảo chính quân sự do Chavez lãnh đạo năm 1992 bắt nguồn từ sự bất bình với tình trạng suy thoái kinh tế dưới thời Tổng thổng đương nhiệm Carlos Andrés Pérez khiến lòng tin của người dân đối với chính quyền ngày càng suy giảm.

Ngày 4/2/1992, 5 đơn vị quân đội dưới sự chỉ huy của Chavez tiến vào nội thành Caracas với nhiệm vụ tấn công và chiếm giữ các cơ sở quân sự và liên lạc then chốt trong thành phố, bao gồm Dinh Tổng thống Miraflores, Bộ Quốc phòng, sân bay quân sự La Carlota và Bảo tàng Lịch sử. Mục đích cuối cùng của Chavez chính là vô hiệu hoá Tổng thống Pérez, người vừa trở về Miraflores sau một chuyến du lịch nước ngoài.

Cuộc đảo chính đã không thành công như mong đợi. Những kẻ phản bội, đào ngũ, những sai sót và những tình huống không thể lường trước khác đã khiến nhóm quân của Chavez không thể vào được Bảo tàng Lịch sử. Đồng đội của ông cũng không thể phát đi thông điệp của mình qua các phương tiện thông tin đại chúng. Và họ cũng không đạt được mục tiêu bắt giữ Tổng thống Pérez.

Trong cuộc đảo chính này, 14 đồng đội của Chavez đã hy sinh, 50 người khác và khoảng 80 dân thường bị thương, còn bản thân ông phải ngồi tù. Nhưng cuộc chiến đấu của ông đã khiến người dân Venezuela tin rằng vẫn còn có những chiến sĩ dám đứng lên đấu tranh vì dân nghèo.

Nhà cải cáchSau 2 năm, năm 1994, Chavez được Tổng thống đương nhiệm là Rafael Caldera ân xá. Sau khi được tự do, ông đã tiến hành tái cơ cấu MBR-200 thành MVR – Phong trào cộng hòa thứ 5, với chữ V thể hiện số năm La Mã.

Ông Hugo Chavez:
– tên đầy đủ là Hugo Rafael Chavez Frías.
– sinh ngày 28/7/1954 tại thị trấn Sabaneta, tỉnh Barinas.
– là con trai thứ 2 của ông Hugo de los Reyes Chavez và bà Elena Frías de Chavez, cả hai đều là giáo viên.
– mang trong mình dòng máu thổ dân, châu Phi và Tây Ban Nha.
– học tại Học viện khoa học quân sự Venezuela năm 17 tuổi, tốt nghiệp năm 1975 với bằng Khoa học và Nghệ thuật Quân sự.

Năm 1998, ông Chavez bắt đầu chiến dịch tranh cử Tổng thống. Để giành được sự ủng hộ của người dân, Chavez đã lên chương trình hành động dựa trên cơ sở chủ nghĩa Bolivar với mục tiêu “đặt nền móng cho một nền cộng hòa mới” để thay thế cho cái đang có.Nhờ phát huy uy tín và khả năng hùng biện – thể hiện ở cách nói năng dân dã và hài hước – trong các chiến dịch vận động tranh cử, Chavez đã giành được niềm tin và sự ủng hộ của tầng lớp lao động nghèo. Tháng 5/1998, tỉ lệ ủng hộ ông đạt tới 30%, đến tháng 8 thì tăng lên 39%. Và ngày 6/12/1998, Chavez đã đắc cử Tổng thống với tỉ lệ ủng hộ là 56%.

Từ khi lên nắm quyền, ông Hugo Chavez đã tiến hành một loạt cải cách về thể chế, thông qua nhiều đạo luật, đặc biệt là luật đất đai có lợi cho người nghèo; quốc hữu hóa ngành dầu khí – ngành kinh tế trụ cột của đất nước; tiến hành nhiều cải cách xã hội như xóa nạn mù chữ, xóa đói giảm nghèo, nâng cấp hạ tầng cơ sở, xây dựng thêm nhiều trường học, cải thiện dịch vụ y tế…

Những chính sách xã hội của ông đã mang lại kết quả khả quan. Riêng năm 2004, đã có 50 triệu lượt người nghèo được khám bệnh miễn phí, hơn 1 triệu người thoát nạn mù chữ, cũng như hàng chục nghìn gia đình có nhà ở.

Kiên định trên mặt trận chống Mỹ

Tổng thống Hugo Chavez và Chủ tịch Fidel Castro – hai người bạn, hai người đồng chí. 

Dưới thời Tổng thống Hugo Chavez, quan hệ giữa Mỹ và Venezuela ngày càng trở nên xa cách. Biết mình là cái gai trong mắt Nhà Trắng, nhưng ông Chavez dường như không ngại ngần thể hiện sự không thiện cảm của mình với Washington khi tiếp tục thắt chặt quan hệ với Cuba hay công khai phản đối khu vực tự do thương mại châu Mỹ do Washington đề xướng…Bất chấp sự phản đối của chính quyền Bush, Venezuela vẫn thực hiện kế hoạch hiện đại hoá quân đội bằng việc mua 100.000 súng Kalashinikov và hàng chục trực thăng quân sự của Nga, hay thoả thuận mua 2tỷ USD thiết bị quân sự của Tây Ban Nha.

Và trong khi uy tín của Nhà Trắng giảm sút đáng kể do sự ứng phó chậm trễ với cơn bão Katrina, thì uy tín của Tổng thống Chavez lại tăng cao khi ông tuyên bố sẵn sàng giúp đỡ Mỹ khắc phục hậu quả và quyết định cung cấp dầu giá rẻ (thấp hơn giá thị trường đến 40%) cho hàng ngàn hộ gia đình thu nhập thấp ở bang Massachussets của Mỹ, dù sau đó chính quyền Mỹ từ chối sự giúp đỡ này.  

Tỉ lệ ủng hộ Tổng thống Hugo Chavez qua các năm:
– Bầu cử Tổng thống năm 1998 56%
– Trưng cầu ý dân về sửa đổi Hiến pháp năm 1999 – câu trả lời “đồng ý” 72%
– Bầu cử Tổng thống năm 2000 60%
– Trưng cầu dân ý về việc bãi nhiệm Tổng thống năm 2004 – câu trả lời “không” 59%

Hội nhập với khu vực Mỹ Latinh luôn là vấn đề được ông Chavez coi là mấu chốt trong chính sách ngoại giao của mình. Ngày 4/7 vừa qua, Venezuela đã chính thức trở thành thành viên đầy đủ của khối Thị trường chung Nam Mỹ Mercosur.

Mối quan hệ mật thiết giữa Tổng thống Chavez với Cuba nói chung và Chủ tịch Cuba Fidel Castro nói riêng cũng là một dấu ấn chính trị quan trọng trong khu vực. Liên minh cánh tả mới được thiết lập giữa Cuba, Venezuela và Bolivia đang được xem là đối trọng của Khu vực tự do thương mại châu Mỹ do Mỹ đạo diễn.

Quan hệ với các nước thế giới thứ 3 cũng là điều Tổng thống Chavez quan tâm. Trong nhiệm kỳ chủ tịch OPEC của Venezuela năm 2000, ông Chavez đã có chuyến thăm 10 ngày đến các nước thành viên OPEC. Ông trở thành nguyên thủ quốc gia đầu tiên gặp gỡ cựu Tổng thống Iraq Saddam Hussein từ sau chiến tranh vùng Vịnh.

Dưới thời Tổng thống Chavez, quan hệ giữa Iran và Venezuela cũng nâng lên một bước, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng. Ông đã lên tiếng ủng hộ quyền của Iran đối với công nghệ hạt nhân vì hoà bình và phản đối việc buộc tội nước này sản xuất vũ khí hạt nhân.

Chính quyền Mỹ lâu nay vẫn không hài lòng với chính sách đối ngoại của ông Chavez. Washington coi ông là một “nhân tố gây mất ổn định” trong khu vực. Tuy nhiên không thể phủ nhận là Tổng thống Venezuela đã có được sự ủng hộ rộng rãi trong khu vực đối với cá nhân ông, chính sách cũng như quan điểm của ông.

Dù còn nhiều ý kiến trái ngược xung quanh Tổng thống Venezuela, nhưng những đóng góp của ông Chavez đối với thế giới vẫn được ghi nhận. Năm 2005, ông được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc (UNESCO) trao Giải thưởng quốc tế Jose Marti vì những đóng góp quan trọng trong việc củng cố khối đoàn kết và quá trình hội nhập khu vực Mỹ Latinh và Caribbe. Còn tạp chí Time danh tiếng thì bầu chọn ông là một trong 100 nhân vật kiệt xuất đang định hình và biến đổi thế giới.

Ông Hugo Chavez đã kết hôn 2 lần. Lần đầu là với bà Nancy Colmenares, một người đồng hương vùng Sabaneta. Cuộc hôn nhân này kéo dài 18 năm. Hai ông bà có 3 người con: Rosa Virginia, María Gabriela và Hugo Rafael. Hai người đã ly thân sau vụ đảo chính năm 1992.

Người vợ thứ hai của ông là nhà báo Marisabel Rodríguez de Chavez, sau đó cũng ly thân. Trong cuộc hôn nhân này, ông có thêm một con gái Rosa Inés.

Ông Chavez có một cháu gái tên là Gabriela.

Thuỷ Chung
tổng hợp

Advertisements

%(count) bình luận

  1. […] ^ Hugo Chavez – ngọn cờ cánh tả Mỹ Latinh […]


Comments RSS TrackBack Identifier URI

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

  • “Tôi không lo lắng về những gì các đối thủ cạnh tranh đang làm; Tôi chỉ lo lắng về những gì chúng tôi đang làm”

  • Lịch

    Tháng Năm 2007
    H B T N S B C
        Th6 »
     123456
    78910111213
    14151617181920
    21222324252627
    28293031  
  • Hình ảnh

  • Danh mục bài viết