Phan Châu Trinh xuất hiện trên vũ đài chính trị Việt Nam

Phan Châu Trinh xuất hiện trên vũ đài chính trị Việt Nam đầu thế kỷ XX với tư cách là một nhà yêu nước khảng khái, trung thực, bất khuất trước cường quyền, một sĩ phu tiến bộ phấn đấu cho việc phát huy dân chủ, nhân quyền ở nước ta.

Phan Châu Trinh (1872-1926)

Giáo sư sử học Đinh Xuân Lâm nhận định: “Xu hướng chính trị và những hoạt động của Phan Châu Trinh đã có tác dụng tích cực đến phong trào cách mạng Cách mạng thời đó, do chỗ yêu cầu dân chủ, khát vọng nhân quyền cụ đề xướng là phù hợp với thời đại, phù hợp với bước tiến của Cách mạng Việt Nam đang chuyển từ phạm trù cũ – phong kiến sang phạm trù mới – có tính chất tư sản.Dưới ảnh hưởng của xu hướng chính trị và những hoạt động sôi nổi của cụ, một cuộc vận động cải cách dân chủ rộng lớn đã được phát động tại miền Trung và nhanh chóng lan rộng ra cả nước, tấn công khá quyết liệt vào hệ tư tưởng phong kiến, thực hiện cải cách phong tục, đẩy mạnh phát triển công thương nghiệp…Không còn nghi ngờ gì nữa, Phan Châu Trinh là người đầu tiên có tư tưởng dân chủ ở Việt Nam. Với tư cách đó, cụ thật xứng đáng chiếm một vị trí cao trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân ta”.Cụ Huỳnh Thúc Kháng từng viết: “Phan Châu Trinh là nhà cách mạng đầu tiên ở Việt Nam”.

“Nhà cách mạng” – khác với người yêu nước, người chiến sĩ giải phóng dân tộc – là người chủ trương không chỉ chống ngoại xâm, giành độc lập cho đất nước; nhà cách mạng là người chủ trương và thực hiện một cuộc thay đổi tận gốc xã hội, chuyển từ một xã hội này sang một xã hội khác, khác tận gốc, về cơ bản.

Sau này, cố học giả Hoàng Xuân Hãn cũng nhận định: “Sau khi phong trào Cần Vương bị đàn áp hoàn toàn, Phan Châu Trinh đi sâu vào nghiên cứu những nhược điểm cơ bản về văn hoá xã hội Việt Nam, cụ thấy rõ nguyên nhân sâu xa dẫn đến mất nước là sự thua kém của xã hội ta so với phương Tây. Phan Châu Trinh đã đưa ra những đường lối mới để tìm lối thoát cho con đường cứu nước”.

Phan Châu Trinh là người Việt Nam đầu tiên nhận ra một cách sáng rõ, toàn diện, có hệ thống và triệt để nhất cuộc toàn cầu hóa đang diễn ra thời bấy giờ trên thế giới, cuộc toàn cầu hóa lần thứ nhất; thế giới đã thay đổi một cách căn bản, đã bước sang một thời đại khác; và Việt Nam đã thua, nước mất, dân tộc lâm vào cảnh nô lệ tàn khốc, mọi cuộc vùng dậy cứu nước đều thất bại bi thảm… chính là vì đã u mê mịt mù không hề nhìn thấy được thực tế mới to lớn đó.

Nhà văn Nguyên Ngọc khẳng định: “Thứ nhất, khác với những người đi trước và những người đồng thời, Phan Châu Trinh là người đầu tiên tìm nguyên nhân mất nước không phải ở đâu khác mà ở trong văn hoá.

Thứ hai
, ông cho rằng nguyên nhân đưa đến mất nước là do những nhược điểm cơ bản về văn hoá của xã hội Việt Nam.

Thứ ba, nói theo ngôn ngữ thời nay, ông là người VN đầu tiên nhận ra cuộc toàn cầu hoá thời bấy giờ, Việt Nam đã thua, thua đến mất nước, và trước hết, cơ bản nhất là thua về văn hoá vì vẫn sống như chưa hề có thực tế thời đại to lớn đó.

Thời đại đã thay đổi. Đối thủ của chúng ta đã thay đổi. Lần này khác hẳn: Chúng ta đối mặt với một đối thủ hoàn toàn khác, chưa từng gặp trong suốt lịch sử hàng mấy nghìn năm trước của mình, một đối thủ thuộc về một thời đại khác. Từ đó, muốn cứu dân tộc, phải khắc phục khoảng cách về thời đại đó, đưa dân tộc lên ngang cùng thời đại với đối thủ của mình…”.

Phong trào Duy Tân là một cuộc vận động cải cách giáo dục vĩ đại ngay trong lòng chủ nghĩa thực dân. Đã có 60 trường ra đời ở vùng nông thôn Quảng Nam, dạy theo một chương trình mới. Ông gọi đó là “khai dân trí, chấn dân khí và hậu dân sinh”.

Và dân chủ, dân quyền, đối với ông, trước tiên, tiên quyết là quyền được thông tin, như cách nói ngày nay. Dân biết thì dân sẽ đứng dậy, sẽ tự quyết định vận mệnh của mình. Cho đến nay, theo Nguyên Ngọc, cuộc “khai dân trí” cho hội nhập mang tính toàn cầu hoá mới này còn tiếp tục.

Còn theo nhà nghiên cứu Nguyễn Đình An, phải chăng đây là bài học cập nhật, nóng hổi đối với chúng ta, bởi lúc này hơn bao giờ hết không chỉ những người lãnh đạo mà cả toàn dân, đặc biệt giới trí thức phải có tư duy mới, với đôi mắt mới nhìn vào thế giới đang biến đổi nhanh chóng và lớn lao để vươn ra thế giới…

Theo Lao động, Tuổi trẻ

Advertisements

Bạn nghĩ gì về bài viết này?

Không có bình luận

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

  • “Tôi không lo lắng về những gì các đối thủ cạnh tranh đang làm; Tôi chỉ lo lắng về những gì chúng tôi đang làm”

  • Lịch

    Tháng Năm 2007
    H B T N S B C
        Th6 »
     123456
    78910111213
    14151617181920
    21222324252627
    28293031  
  • Hình ảnh

  • Danh mục bài viết