Putin – người vực dậy một cường quốc

Ngày 31/12/1999, khi tiếp quản một “gia tài” đồ sộ từ tay Tổng thống đầu tiên của Liên bang Nga Boris Yelsin, Vladimir Vladimirovich Putin hiểu rằng, đây không phải là món quà ngọt ngào mừng thiên niên kỷ mới. Vực dậy một đất nước đã quá suy yếu và chia rẽ là điều không đơn giản đối với bất kỳ nhà lãnh đạo nào. Vậy sau hơn một nhiệm kỳ, 7 năm, vị Tổng thống bí ẩn này đã làm những gì để “nước Nga thời Putin” trở lại vị trí của một cường quốc?


Tổng thống  Putin phát biểu tại Houston trong chuyến thăm Mỹ
tháng 11/2001.

1. Củng cố quyền lực của chính quyền trung ươngTạm tiếp nhận chính quyền vào ngày cuối cùng của năm 1999, chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống Nga lần đầu tiên vào ngày 26/3 rồi chính thức nhậm chức Tổng thổng Nga vào ngày 7/5/2000, Vladimir Putin đã khôn khéo trong việc tận dụng “bộ máy cũ” do Yelsin để lại để xây dựng một “bộ máy mới”.Trong 3 năm đầu, Putin đã thực thi một loạt cải tổ quan trọng. Trước tiên là việc chia nước Nga thành 7 vùng với 7 người đại diện của Tổng thống. Từ năm 2000 – 2002, Putin cải tổ Hội đồng Liên bang (Thượng viện). Nếu trước kia, hội đồng này tập hợp những thành viên gồm những người đứng đầu cơ quan hành pháp và lập pháp ở mỗi tỉnh, thì nay rút lại chỉ có một đại diện.Sau đó, tháng 9/2004, Putin sửa đổi quy trình bầu cử thống đốc vùng, thay vì ai cũng có thể tự do ra tranh cử như trước, nay sẽ là cuộc tranh tài giữa hai ứng cử viên: một do Tổng thống đề cử và một của Hội đồng nhân dân địa phương đề cử.Tuy nhiên, không phải tất cả những “người cũ” đều hài lòng với Putin. Và cựu Thủ tướng Kasianov là ví dụ điển hình. Từng là nhân vật cấp cao trong chính quyền thời Putin hơn 3 năm, nhưng Kasianov lại là “người của Yelsin”. Thế nên nhiều người cho rằng, thời gian 3 năm mà Kasianov có vị trí cao trong chính phủ của Tổng thống Putin là khoảng thời gian cần có để chuyển giao của chính quyền mới. Sau khi bị thất sủng vào đầu năm 2004, có thời gian ông đã “ở ẩn” làm quản lý cho các tập đoàn dầu khí và bất ngờ trở lại chính trường đầu năm nay trong vai trò một người lãnh đạo của đảng mới có đường lối đối lập với các chính sách của Tổng thống Putin.2. Làm trong sạch bộ máy chính quyềnKhi lên nắm quyền, Putin nhận thấy rằng, cái mà một số nhân vật đối lập cần không phải là quyền lực mà là tiền bạc. Họ sẵn sàng từ bỏ những thành công chính trị để đối lấy “một chỗ tốt” trong bộ máy ở Kremli. Những người này quan niệm rằng, đấu tranh chính trị chẳng mang lại lợi lộc gì, tốt hơn là mua chuộc phe đối lập chứ không cần phải tham gia vào những cuộc đấu khẩu không có hồi kết.

Nói cách khác, Putin đã nhận thức và chứng minh được rằng, tất cả giới chính khách cấp cao ở Nga trong thập niên 90 đều là những người “dễ thay lòng đổi dạ”, hoặc có thể “nghiêng ngả”. Sự ra đời của đảng “Nước Nga thống nhất” là minh chứng rõ nhất cho những nỗ lực làm trong sạch bộ máy của Tổng thống Putin. Chiếm đa số tại Duma Quốc gia (Hạ viện) và có Chủ tịch đảng Boris Gruzlov là Chủ tịch Duma, “Nước Nga thống nhất” đã tập hợp những chính trị gia xuất sắc nhất, có mặt tại mọi cấp trong bộ máy chính quyền từ địa phương đến liên bang, ủng hộ các chính sách của Tổng thống.

Tổng thống Liên bang Nga
Vladimir Vladimirovich Putin.

3. Thực thi quyền tự do ngôn luậnSau sự kiện đóng cửa và truy nã một loạt các ông trùm truyền thông đầu năm 2000, các nước phương Tây đã liên tục cáo buộc Nga hạn chế quyền tự do ngôn luận và luôn coi đây là một vấn đề cần phải chất vấn Putin mỗi khi họ có cơ hội đối mặt với nhà lãnh đạo Nga.Song trên thực tế, chính việc hạn chế số lượng những phương tiện truyền thông của các tài phiệt phất lên dưới thời Yelsin bằng những thương vụ mua bán chính trị bẩn đã khiến cho giá trị và vai trò của tự do ngôn luận ở nước Nga ngày nay tăng lên đáng kể.4. Trả hết nợ nước ngoài, tăng dự trữ quốc gia

Trong 7 năm nắm quyền điều hành đất nước, Putin không những vực dậy cả nền kinh tế đồ sộ từng suy yếu trầm trọng sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 1998, mà những quyết sách ông còn giúp nước Nga có thể trả hết những khoản nợ nước ngoài trước kia, trong đó bao gồm cả những khoản nợ từ thời Liên bang Xô-viết cũ. Kể từ ngày 26/10/2006, Nga đã không còn nợ nần bất kỳ nước nào trên thế giới.

Song song với phục hồi nền kinh tế thì việc tăng quỹ dự trữ quốc gia cũng là vấn đề quan trọng. Nguồn thu chính của quỹ dự trữ quốc gia của Nga từ trước đến nay vẫn là xuất khẩu dầu khí, với số tiền thu được chiếm khoảng 50% GDP mỗi năm.

Là một trong những quốc gia khai thác và xuất khẩu dầu thô lớn trên thế giới, cung cấp khí đốt cho hầu hết các nước Đông Âu, việc giá dầu thế giới luôn ở mức cao gần 1 năm nay là yếu tố chính mang lại cho nước Nga những khoản thu đáng kể. Tuy vậy, chính sách tăng giá năng lượng hiện nay của Nga đang bị các nước châu Âu cáo buộc là “dùng năng lượng để gia tăng áp lực chính trị”.5. Vực dậy niềm tin của một dân tộcTiếp quản một xã hội với số đông người dân đã giảm niềm tin vào chính quyền từ người tiền nhiệm, Putin đã từng bước vực dậy người khổng lồ. Có lẽ, một thay đổi có tính chất tinh thần nhiều hơn là chính trị mà Vladimir Putin đã làm khi lên làm Tổng thống Liên bang Nga là việc lấy lại nhạc của quốc ca Liên Xô (cũ) làm quốc ca của Liên bang Nga với phần lời được viết mới hoàn toàn. Trước đó, quốc ca Nga dưới thời Yelsin là quốc ca của Nga hoàng.Nhờ hàng loạt những chính sách kinh tế đúng hướng, nền kinh tế Nga đã liên tục tăng trưởng cao trong “thời Putin” với tỷ lệ tăng trưởng năm 2000 đạt 10 %, và trong 3 năm gần đây luôn đạt từ 6,5 đến 7,3%. Kinh tế dần phục hồi sau khủng hoảng và tăng trưởng đều là yếu tố chính giúp cho đời sống người dân Nga ngày càng ổn định và nâng cao hơn.

Mặc dù ở Nga những năm gần đây nền kinh tế thị trường phát triển mạnh, nhưng về căn bản y tế, giáo dục, giao thông công cộng – những “thành tựu của thời Liên bang Xô-viết” – vẫn được chính phủ trợ cấp một phần hoặc toàn bộ chi phí.

Ngoài ra, một trong những vấn đề xã hội được Putin quan tâm giải quyết hơn cả là lương hưu và đền đáp những người có công trong Thế chiến thứ II. Hơn ai hết, Putin hiểu rằng, để có được nước Nga mà ông đang lãnh đạo, ông không được phép quên những người đã hy sinh xương máu để xây dựng nên Liên bang Xô viết hùng mạnh trong quá khứ. Giờ đây, sau một thập kỷ hỗn loạn, những con người đó cần phải được nhớ đến và đền đáp xứng đáng, mặc dù họ không còn nhiều.

6. Bình ổn Chechnya

Quyền Tổng thống  Putin lái chiếc Su-30 hạ cánh xuống sân bay ở ngoại ô thủ phủ Groznưi (Chechnia) hôm 18/3/2000, 7 ngày trước cuộc bầu cử Tổng thống Nga 2000.

Sau cuộc chiến tranh lần thứ nhất, Chechnya đã biến thành mảnh đất hoang tàn nhất ở Liên bang Nga. Nhiều người trước kia từng đến nước cộng hòa mà tôn giáo phổ biến là đạo Hồi này đã không còn nhận ra bóng dáng của một Chechnya tráng lệ. Tư tưởng ly khai của những sĩ quan Chechnya từng tham gia quân đội Liên Xô trong cuộc chiến tranh Afganistan đã phá tan tất cả những gì đẹp đẽ nhất ở chính quê hương họ, biến nó thành một “vết thương không thể hàn gắn” của Nga cho phương Tây thỉnh thoảng lại đem ra chỉ trích.Trong suốt 8 năm cầm quyền, Boris Yelsin đã không thể giải quyết dứt điểm vấn đề Chechnya. Ngay thời điểm Putin được Elsin cất nhắc vào vị trí Thủ tướng, thì cũng là lúc cuộc chiến tranh Chechnya lần thứ hai bắt đầu nổ ra dưới sự chỉ huy của Shamil Basaev.Trong gần 7 năm cầm quyền, Putin đã thực hiện chính sách “bàn tay sắt” với vấn đề Chechnya. Ông luôn kiên định quan điểm không đàm phán với quân khủng bố, đồng thời quân đội Nga và lực lương an ninh liên bang FSB ngày càng gia tăng các chiến dịch truy quét.10/7/2006, Shamil Basaev bị tiêu diệt. Đây là một chiến thắng quan trọng của lực lượng an ninh Nga và là thành công của Putin trong cuộc chiến chống khủng bố trước khi hội nghị G8 do Nga chủ trì diễn ra tại Saint Peterburg. Sau sự kiện này, mặc dù thỉnh thoảng đâu đó ở Chechnya vẫn còn vang lên tiếng súng, nhưng nhìn tổng thể thì cuộc chiến tranh lần thứ hai đã thực sự chấm dứt.

*   *   *

Những thành quả của “nước Nga thời Putin” không những được chính người Nga công nhận mà ngay đến nguyên thủ các nước trên thế giới cũng khẳng định điều này. Phát biểu trong lễ nhậm chức của tân Thị trưởng London hôm chủ nhật vừa qua, bản thân Thủ tướng Tony Blair đã phải công nhận rằng “nước Nga dưới thời Putin đã mạnh lên rất nhiều, khiến thế giới phải tính đến (phản ứng của) họ trong mọi vấn đề, dù là vấn đề nhỏ nhất”.

Nguyễn Thắng

Advertisements

Bạn nghĩ gì về bài viết này?

Không có bình luận

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

  • “Tôi không lo lắng về những gì các đối thủ cạnh tranh đang làm; Tôi chỉ lo lắng về những gì chúng tôi đang làm”

  • Lịch

    Tháng Năm 2007
    H B T N S B C
        Th6 »
     123456
    78910111213
    14151617181920
    21222324252627
    28293031  
  • Hình ảnh

  • Danh mục bài viết